E-ISSN: 2148-4570 • ISSN:2148-4570
The Role of Parents and Health Literacy in Healthy Child Follow-up [Ankara Med J]
Ankara Med J. 2020; 20(3): 588-604 | DOI: 10.5505/amj.2020.59320

The Role of Parents and Health Literacy in Healthy Child Follow-up

Erdoğan Ulusoy1, Tarık Eren Yılmaz1, Atilla Çifci2, Tuğba Yılmaz3, İsmail Kasım1, Adem Özkara1
1Ankara City Hospital, Department of Family Medicine, Health Science University, Ankara, Turkey
2Ankara Yıldırım Beyazıt University, Department of Pediatrics, Ankara, Turkey
3Ankara Provincial Health Directorate, Department of Family Medicine, Ankara, Turkey

INTRODUCTION: Healthy child follow-up is mostly carried out by family physicians working in primary care and their parents.The aim of our study is to draw attention to the responsibilities of families in healthy child follow-up, to raise awareness and to determine their relationship with health literacy situations.
METHODS: The study was planned as an observational and cross-sectional survey.It was carried out on parents with children between the ages of 0-5 years followed up in a family health center in Ankara.648 families were invited to study.We developed a structured questionnaire and used Turkey Health Literacy Scale(TSOY-32) in order to measure the parents' health literacy.After obtaining the necessary permissions, the questionnaire was filled through the face-to-face questionnaire application method.
RESULTS: 269 families agreed to participate in the study.The median score of total TSOY-32 was calculated as 32.3 and it was included in the “limited-problematic” health literacy group.It was determined that the TSOY-32 scores were significantly higher in high education and good income levels and among working parents.It was determined that the parents who “regularly make their children’s follow-ups by themselves” have higher health literacy total and component scores than the parents who “follow-up by their doctor’s calling”.
DISCUSSION AND CONCLUSION: Health literacy knowledge level scores of the families were lower than expected.Health literacy is an important factor in raising awareness of health-related responsibilities for building a healthy society.This study has made awareness among families in terms of what to do about child follow-up,and contributed to the literature on a more careful,healthy and conscious follow-up on the identified issues.

Keywords: Child Health, Health Literacy, Parents, Family Medicine, Primary Health Care

Sağlam Çocuk Takibinde Ebeveynlerin Rolü ve Sağlık Okuryazarlığı

Erdoğan Ulusoy1, Tarık Eren Yılmaz1, Atilla Çifci2, Tuğba Yılmaz3, İsmail Kasım1, Adem Özkara1
1Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara Şehir Hastanesi, Aile Hekimliği Kliniği, Ankara
2Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye
3Ankara İl Sağlık Müdürlüğü, Aile Hekimliği Birimi, Ankara, Türkiye

GİRİŞ ve AMAÇ: Sağlam çocuk takibi ülkemizde daha çok birinci basamakta görev yapan aile hekimleri ile bu çocukların ebeveynleri tarafından yürütülmektedir. Çalışmamızın amacı ailelerin sağlam çocuk takibi konusundaki sorumluluklarına dikkat çekmek, farkındalığı arttırmak ve sağlık okuryazarlık durumlarıyla ilişkisini tespit etmektir.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Araştırma, kesitsel tanımlayıcı ve gözlemsel bir anket çalışmasıdır. Ankara ilindeki bir Aile Sağlığı Merkezinde(ASM), sağlam çocuk takibinin en sık olarak yapıldığı 0-5 yaş arası çocuğu olan ebeveynler üzerinde bu çalışma yapılmıştır. Çalışmamızın evrenini oluşturan 648 aile çalışmaya davet edilmiştir.Veri toplama aracı olarak çalışmaya özgün yapılandırılmış bir anket formuyla ebeveynlerin sağlık okuryazarlığını ölçmek amacıyla Türkiye Sağlık Okur Yazarlık Ölçeği(TSOY-32) kullanılmıştır. Gerekli izinler alındıktan sonra anket formu yüz yüze anket uygulama yöntemiyle doldurulmuştur.
BULGULAR: Araştırmaya katılmayı kabul eden 269 aileden birer ebeveyn çalışmaya dâhil edildi.Tüm katılımcıların TSOY-32 toplam puanı ortancası 32,3 olarak hesaplandı ve “sınırlı-sorunlu” sağlık okuryazarlık grubuna dâhil olduğu görüldü. Sağlık okuryazarlık puanlarının eğitim düzeyi yüksek, gelir düzeyi iyi ve çalışan ebeveynlerde anlamlı derecede daha fazla olduğu saptandı. Çocuğunun takip ve izlemlerini “düzenli olarak kendi yaptıran” ebeveynlerin, "doktor çağırınca izlemlerini yaptıran” ebeveynlerden daha yüksek sağlık okuryazarlık toplam ve bileşen puanlarına sahip olduğu tespit edildi.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Ailelerin sağlık okuryazarlık bilgi düzey puanları beklenenden düşük saptandı. Bu çalışma sağlıklı bir toplum inşası için sağlık okuryazarlığının sağlık ile ilgili sorumluluk bilinci ile ilişkili bir faktör olduğunu gösterdi. Ayrıca ASM’lerde sağlam çocuk takibi konusunda yapılması gerekenler açısından ailelerde farkındalık oluşturmuş olup tespit edilen eksik konularda daha dikkatli, sağlıklı ve bilinçli bir takip yapılmasına dair literatüre katkı sunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Çocuk Sağlığı, Sağlık Okuryazarlığı, Ebeveynler, Aile Hekimliği, Temel Sağlık Hizmetleri

Erdoğan Ulusoy, Tarık Eren Yılmaz, Atilla Çifci, Tuğba Yılmaz, İsmail Kasım, Adem Özkara. The Role of Parents and Health Literacy in Healthy Child Follow-up. Ankara Med J. 2020; 20(3): 588-604

Corresponding Author: Tarık Eren Yılmaz, Türkiye
LookUs & Online Makale